5 Ekim 2026’da AB Komisyonu, 2026’nın üçüncü çeyreği için CBAM sertifika fiyatını yayımladı: ton başına 82,32 euro. Yılın ilk iki çeyreğinde bu rakam 75,36 ve 75,28 euro idi. Fiyat artık yalnızca “ilerde bir gün ödenecek” bir kalem değil; her çeyrek açıklanan, takip edilebilen bir sayı.
Sertifikayı satın alan taraf AB’deki ithalatçı. Ama ihracatçı olarak bu rakamla dolaylı biçimde karşılaşıyorsunuz: alıcınız, ürününüzün gömülü emisyonunu bu fiyatla çarpıp maliyet hesabına ekliyor. Bu yazıda fiyatın nasıl oluştuğunu, basit bir örnekle ihracat maliyetine nasıl yansıdığını ve elinizdeki veriyle ne yapabileceğinizi anlatıyoruz.
Fiyat nasıl hesaplanıyor?
AB Komisyonu’nun CBAM sayfasına göre sertifika fiyatı, AB Emisyon Ticaret Sistemi (AB ETS) müzayedelerindeki kapanış fiyatlarının ağırlıklı ortalaması olarak hesaplanıyor. Amaç, AB’de üretim yapan firmaların ödediği karbon maliyetiyle ithal mala yansıyan maliyeti birbirine yaklaştırmak.
Takvimde iki dönem var:
- 2026: Fiyat çeyreklik hesaplanıyor. Her çeyreğin fiyatı, çeyrek bittikten sonraki ilk takvim haftasında açıklanıyor.
- 2027’den itibaren: Fiyat haftalık ortalamaya geçiyor.
Şu ana kadar açıklanan değerler Komisyon sayfasında şöyle:
| Çeyrek | Açıklanma tarihi | Fiyat (euro/ton) |
|---|---|---|
| 2026 1. çeyrek | 7 Nisan 2026 | 75,36 |
| 2026 2. çeyrek | 6 Temmuz 2026 | 75,28 |
| 2026 3. çeyrek | 5 Ekim 2026 | 82,32 |
| 2026 4. çeyrek | 4 Ocak 2027 (planlanan) | Henüz yok |
Bir çeyrekten ötekine yaklaşık yedi euroluk sıçrama görülüyor. Fiyat, piyasadaki karbon fiyatına bağlı olduğu için yukarı da aşağı da gidebilir. Bu yüzden tek bir rakamı bütçeye sabitlemek yerine bir aralıkla çalışmak daha sağlıklı.
Sertifikalar ne zaman satın alınacak?
Komisyon’un belirttiğine göre CBAM sertifikaları Şubat 2027’den itibaren ortak merkezî platformdan alınacak. 2026’da sertifika satın alınmıyor; ancak 2026 yılı ithalatı için sertifika yükümlülüğü doğuyor. 2026 ithalatına ilişkin ilk yıllık beyan ve sertifika teslimi için son tarih 30 Eylül 2027.
Yani önümüzdeki aylarda AB’deki alıcılarınız bir yandan 2026 ithalatının hesabını çıkarıyor, bir yandan 2027 için nakit planı yapıyor. Fiyatın yönü onların tahminlerini belirliyor.
Rakam ihracat maliyetine nasıl yansıyor?
Aşağıdaki örnek tamamen varsayımsaldır. Gerçek bir ürüne ait değildir; yalnızca mantığı göstermek için kuruldu.
Diyelim ki AB’deki alıcınız sizden yılda 1.000 ton CBAM kapsamında ürün alıyor ve ürünün gömülü emisyonu ton başına 2 ton CO2 eşdeğeri.
- Toplam gömülü emisyon: 1.000 × 2 = 2.000 ton CO2 eşdeğeri
- Çeyrek fiyatı 82,32 euro ise brüt tutar: 2.000 × 82,32 = 164.640 euro
- Ürün başına: yaklaşık 164 euro/ton
Bu tutar üst sınırı gösteriyor. Gerçekte yük iki nedenle düşebilir. Birincisi, ürünün üretiminde bir ülkede zaten karbon fiyatı ödendiyse ve bunu belgeleyebilirseniz, ödenen tutar düşülebiliyor (Komisyon sayfasında bu indirim yer alıyor). İkincisi, AB’deki ücretsiz tahsisin kademeli kaldırılmasına bağlı bir düzeltme var; bunun kesin uygulamasını ürün grubunuz için yönetmelik metninden ve alıcınızın danışmanından teyit edin.
Aynı örnekte emisyon 2 yerine 1,6 ton olsaydı brüt tutar 131.712 euroya inerdi. Yani fiyat sizin kontrolünüzde değil ama çarptığı rakam, yani ürününüzün emisyon değeri, kısmen sizin elinizde.
Hangi veri tutarı belirliyor?
Fiyat piyasada oluşuyor; sizin etkileyebileceğiniz kısım emisyon değeri. Alıcı doğrulanmış gerçek veri alamazsa Komisyon’un varsayılan değerlerini kullanıyor ve bu değerler ek yükle birlikte genellikle daha yüksek oluyor. Konunun ayrıntısını varsayılan değer mi, gerçek veri mi yazımızda anlattık.
Fiyat yükseldikçe ölçülmüş verinin değeri de artıyor, çünkü aynı emisyon farkı daha büyük bir parasal karşılık buluyor. Ton başına 1 ton CO2 eşdeğeri fark, 75 euroluk fiyatta 75 euro; 82 euroluk fiyatta 82 euro ediyor.
50 tonluk eşik kimi kapsıyor?
Komisyon sayfasında AB’ye CBAM kapsamında mal ithal edenler için tek bir ağırlık eşiği tanımlanıyor: 50 ton. Eşiğin üstüne çıkan ithalatçıların yetkili CBAM beyan sahibi olması gerekiyor. Komisyon, 30 Eylül 2026 tarihli değerlendirmesinde bu eşiğin kapsam dışı bıraktığı emisyon payını yüzde 0,87 olarak belirtti.
Bunun ihracatçı için anlamı şu: Alıcınız eşiğin altında kalıyorsa yükümlülüğü farklı olabilir. Ama büyük ve düzenli alıcılar, yani ihracatınızın asıl omurgası, eşiğin çok üstünde. Alıcınızın durumunu kendisine sorarak öğrenin; tahminle hareket etmeyin.
Bugünden atılabilecek altı adım
- Ürün listenizi tarife koduyla eşleştirin. Hangi ürünler CBAM kapsamında, hangileri dışında, netleştirin.
- Ürün başına emisyon değerini tahmin edin. Fatura, sayaç ve üretim kayıtlarından kaba bir hesap yeterli.
- Üç fiyat senaryosuyla çarpın. Örneğin mevcut fiyat, ondan yüksek ve düşük bir değer. Böylece fiyat oynasa da bütçe aralığı görünür.
- Alıcılarınızla konuşun. Hangi alıcı hangi veriyi, hangi biçimde, hangi tarihe kadar istiyor?
- Karbon ödemenizi belgeleyin. Ödediğiniz bir karbon fiyatı varsa, belgeleri düzenli tutun. İndirim için kanıt gerekir.
- Veri akışını aylık düzene bağlayın. Yıl sonunda geriye dönük toplamak hem pahalı hem hata riski yüksek.
İkiz Eksen bu işin neresinde?
Fiyat dışarıdan geliyor; emisyon değeri ise sizin tesisinizden. Bu değeri güvenilir kılan zincir şöyle: ölçüm, yazılım ve uyum. Sayaç ve makine verisini toplamak, ERP ve üretim kayıtlarıyla birleştirmek, doğrulayıcının okuyabileceği bir rapora dönüştürmek. Bu zinciri anahtar teslim kuruyoruz: tesiste ölçüm altyapısı, Microsoft Azure üzerinde veri platformu, ERP entegrasyonu ve raporlama. Qera’dan gelen 550’den fazla müşteri, 15’ten fazla sektör ve 100’den fazla ERP projesi birikimiyle Türkiye’nin her yerinde çalışıyoruz.
İlgili sayfalar: yeşil dönüşüm, ikiz dönüşüm ve çözümler. Kendi ürün listenizle birlikte kaba bir maliyet çalışması yapmak isterseniz bize yazın.
Sıkça Sorulan Sorular
CBAM sertifikasını ihracatçı mı satın alıyor?
Hayır. Sertifikayı AB’deki yetkili ithalatçı alıyor. Ama maliyet fiyat pazarlığında, sözleşme maddelerinde ve veri taleplerinde ihracatçıya dönüyor.
Sertifika fiyatı ne sıklıkla açıklanıyor?
2026’da çeyrekte bir, 2027’den itibaren haftalık. Üçüncü çeyrek fiyatı 5 Ekim 2026’da, dördüncü çeyrek fiyatının ise 4 Ocak 2027’de açıklanması planlanıyor.
82,32 euro doğrudan ürünümün maliyetine eklenir mi?
Eklenmez, bu bir ton CO2 eşdeğeri başına sertifika fiyatı. Ürüne düşen tutar, gömülü emisyon değerinizle çarpılıyor. Ayrıca ödenmiş karbon fiyatı indirimi ve ücretsiz tahsise bağlı düzeltme gibi kalemler nihai rakamı değiştirebiliyor.
Küçük hacimli ihracatçı bu yükümlülükten kurtulur mu?
Eşik, AB’deki ithalatçının ithal ettiği toplam kütleye uygulanıyor, sizin ihracatınıza değil. 50 tonun altında kalan ithalatçılar farklı bir durumda olabilir. Alıcınızın durumunu doğrudan ondan teyit edin.
Fiyat önümüzdeki çeyrekte ne olur?
Bilinmiyor. Fiyat AB ETS müzayedelerine bağlı ve piyasa koşullarıyla oynuyor. Bu yüzden tek bir sabit rakam yerine aralıkla bütçe yapmak daha güvenli.
Kaynaklar: AB Komisyonu Vergi ve Gümrük Birliği Genel Müdürlüğü, CBAM sertifika fiyatı sayfası; CBAM kesin dönem sayfası; CBAM haber ve iletişim sayfası (30 Eylül 2026 eşik değerlendirmesi). Rakamlar ve tarihler yayım tarihi itibarıyla verilmiştir; ücretsiz tahsis düzeltmesi ve diğer ayrıntıları resmî metinden ve danışmanınızdan teyit edin.