Tedarikçi Değerlendirme

EcoVadis puanı: imalatçı tedarikçi değerlendirmeye nasıl hazırlanır?

AB'li alıcılar tedarikçilerinden EcoVadis madalyası ya da skor kartı isteyebiliyor. Dört tema, yüzdelik dilim eşikleri, 12 aylık geçerlilik ve ilk başvurudan önce hazırlanacak kanıtlar, resmî metodoloji belgesinden özetlendi.

Güncelleme: 15 Kasım 2026 Bu sayfadaki sayısal ve hukuki bilgiler resmî/birincil kaynaklara dayanır.

EcoVadis puanı: imalatçı tedarikçi değerlendirmeye nasıl hazırlanır?

Almanya’daki alıcıdan gelen tedarikçi formunda yeni bir satır var: “EcoVadis skor kartınızı veya madalyanızı paylaşın.” Satış müdürü formu iletiyor fakat kimse ne olduğunu tam bilmiyor. Bu, bir mevzuat değil. EcoVadis özel bir şirketin sürdürülebilirlik derecelendirmesi ve hiçbir yasa onu zorunlu kılmıyor. Yine de bazı büyük alıcılar tedarikçi seçerken ya da listede tutarken bu puana bakıyor. Bu yazıda, EcoVadis’in kendi yayımladığı metodoloji belgelerine dayanarak puanın nasıl oluştuğunu ve imalatçının nereden başlayabileceğini anlatıyoruz.

EcoVadis tam olarak neyi ölçüyor

Değerlendirme dört temaya bölünmüş: Çevre, Çalışma Koşulları ve İnsan Hakları, Etik, Sürdürülebilir Satın Alma. Bu dört tema toplam 21 kriteri kapsıyor. Çevre temasının altında enerji tüketimi ve sera gazı emisyonları, su, hava kirliliği, malzeme, kimyasal ve atık, ürünün kullanımı ve ömür sonu gibi başlıklar var. Etik tarafında yolsuzluk, rekabeti kısıtlayıcı uygulamalar ve bilgi yönetimi yer alıyor.

Her tema 0 ile 100 arasında puanlanıyor. Genel skor, dört temanın ağırlıklı ortalaması. Ağırlıklar her değerlendirmede firmanın sektörüne, büyüklüğüne ve risk profiline göre değişiyor. Yani bir tekstil boyahanesiyle bir yazılım evi aynı çevre ağırlığıyla puanlanmıyor.

Puan neye göre veriliyor: politika, eylem, sonuç

EcoVadis iyi bir yönetim sistemini şöyle tarif ediyor: politika geliştiren, eylem uygulayan ve sonuçlarını raporlayan bir sistem. Bu üç katman yedi göstergeye ayrılıyor:

  • Politika: Hedefler ve taahhütler. Ölçülebilir hedef koymak puana doğrudan yansıyor.
  • Taahhüt (Endorsement): Dışarıdaki girişimlere resmî katılım.
  • Eylem: Politikayı ve hedefleri hayata geçiren somut uygulamalar.
  • Belgeler: Bağımsız ve akredite kuruluşların verdiği geçerli sertifikalar ve üçüncü taraf denetimleri.
  • Raporlama: Sürdürülebilirlik verilerinin kalitesi. Belgeye göre geçerli sayılması için kapsamın en az yüzde 80’ini karşılaması gerekiyor. Sera gazı ve enerji verisinde bu eşik yüzde 95.
  • 360° Watch: STK’lar, sendikalar ve kamu kurumları gibi dış kaynakların firma hakkındaki olumlu ve olumsuz bulguları.
  • Kapsam: Yalnızca 1.000 ve üzeri çalışanı olan büyük firmalara uygulanıyor.

Pratikte beyan tek başına yetmiyor. “Enerji tasarrufu yapıyoruz” cümlesinin yanında politika metni, hedef, uygulama kaydı ve ölçüm verisi gerekiyor.

Madalya nasıl kazanılıyor

Madalya, firmanın puanının son 12 ayda değerlendirilen tüm firmalara göre yüzdelik dilimine bağlı. Sektörle sınırlı bir sıralama değil. Güncel yayımlanmış eşikler şöyle:

MadalyaYüzdelik dilim
Platinİlk %1
Altınİlk %5
Gümüşİlk %15
Bronzİlk %35

Madalyanın geçerlilik süresi tahsis tarihinden itibaren 12 ay. Eşikler yüzdelik dilime dayandığı için, aynı puan farklı dönemlerde farklı madalyaya denk gelebilir. İnternette dolaşan “şu kadar puan şu madalyadır” tabloları EcoVadis’in kendi belgesinde yok, bu yüzden bunlara güvenmeyin.

Madalyadan diskalifiye eden durumlar da var. Dört temadan herhangi biri 100 üzerinden 30’un altındaysa madalya verilmiyor. 360° Watch göstergesinin belirli düşüklüğü de, istisnalar saklı kalmak üzere, engel olabiliyor. Bazı sektörlerde (tütün ürünleri, silah ve mühimmat, kömür madenciliği gibi) firmalar madalya için uygun sayılmıyor.

Küçük ve orta ölçekli imalatçı için ne anlama geliyor

Metodoloji büyüklüğü hesaba katıyor. Firmalar 1-25, 26-99, 100-999 ve 1.000+ çalışan olarak dört kademeye ayrılıyor. Belgeye göre küçük firmalardan daha az formel yönetim sistemi bekleniyor ve puanlamada büyüklüğe göre bir düzeltme faktörü uygulanıyor. Bir de faaliyet gösterilen ülkelerin risk faktörü hesaba giriyor. Bunun Türkiye’deki bir üretici için tam olarak ne yönde etki edeceğini belgeden çıkarmak mümkün değil. Beklenti yönetimi için skor kartınızı görmeden tahmin yürütmeyin.

EcoVadis’in kendisi, değerlendirmenin Avrupa Birliği’nin kurumsal sürdürülebilirlik raporlama yönergesi (CSRD) ve raporlama standartlarıyla (ESRS) kısmen örtüştüğünü söylüyor, bire bir karşılığı olmadığını da ekliyor. Yani EcoVadis puanı almak CSRD ya da CBAM yükümlülüğünü karşılamaz. Aynı veri altyapısını iki iş için kullanmak ise mümkün.

İlk başvurudan önce hazırlanacaklar

Başvuruya oturmadan önce şunları toplamak süreci kısaltıyor:

  1. Yazılı politikalar. Çevre, iş sağlığı ve güvenliği, etik kuralları, rüşvet ve yolsuzlukla mücadele, tedarikçi davranış kuralları. Bunlar yoksa önce bunlar yazılmalı.
  2. Ölçülebilir hedefler. “Enerji yoğunluğunu iki yılda şu kadar azaltmak” gibi tarihli ve rakamlı hedefler.
  3. Geçerli belgeler. ISO 14001, ISO 45001, ISO 50001, ISO 9001 gibi akredite kuruluşlardan alınmış belgeler. Süresi dolmuş belge sayılmıyor.
  4. Veri. Elektrik, doğalgaz, su, atık ve emisyon verisi, tutarlı birim ve dönemlerle. Karbon ayak izi hesabı varsa eklenmeli.
  5. Eylem kanıtı. Eğitim katılım listeleri, yatırım faturaları, denetim raporları, tedarikçi anketleri.
  6. Tedarikçi yönetimi. Kendi tedarikçilerinize sürdürülebilirlik kriteri uyguluyor musunuz? Dördüncü tema buna bakıyor.

Verinin ERP ve üretim sistemlerinde dağınık durması, başvuruyu haftalara yayan asıl sebep. Enerji ve atık kayıtları tek yerde, birimleri tutarlı ve dönemleri belli olduğunda, hem EcoVadis hem de başka müşteri anketleri aynı kaynaktan beslenebiliyor. Dijital dönüşüm tarafındaki veri toplama işi burada somut bir karşılık buluyor.

Sık yapılan hatalar

  • Belgesiz beyan. Yüklenen dosya yoksa beyan puana dönüşmüyor.
  • Hedefsiz politika. Niyet metni var, rakamlı hedef yok.
  • Eski belge. Süresi geçmiş ISO sertifikası değerlendirmede sayılmıyor.
  • Tek kişiye bağımlılık. Başvuruyu yürüten kişi ayrılınca kanıtların yeri kayboluyor.
  • Sadece skora odaklanmak. Skor kartındaki iyileştirme alanları asıl çalışma listesi. Bir sonraki yıl onlara bakmak gerekiyor.

İkiz Eksen bu süreçte ne yapar

İkiz Eksen, bu tür bir başvurunun veri tarafını kurar: enerji, su, atık ve emisyon verisini ölçüm noktalarından ERP’ye, oradan da talep edilen formata taşıyan ikiz dönüşüm akışı. Qera’nın 550’den fazla müşteriyle edindiği ERP birikimi ve Microsoft Azure altyapısı bu akışın temelini oluşturuyor. Politika yazımı, belgelendirme ve EcoVadis’in kendi değerlendirmesi ise ilgili akredite kuruluşlar ve çözüm ortaklarıyla yürüyor. Kapsamı projeye göre birlikte belirliyoruz, Türkiye genelinde anahtar teslim çalışıyoruz. Mevcut durumunuzu konuşmak için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

EcoVadis zorunlu mu?

Hayır. Yasal bir zorunluluk değil. Bazı alıcılar tedarikçilerinden skor kartı veya madalya isteyebiliyor. Hangi müşterinizin böyle bir talebi olduğunu satış kayıtlarından ve tedarikçi formlarından kontrol etmek en güvenilir yol.

Madalya ne kadar süre geçerli?

EcoVadis’in metodoloji belgesine göre madalyanın geçerlilik süresi tahsis tarihinden itibaren 12 ay.

Küçük bir firma da madalya alabilir mi?

Evet. Metodoloji firmaları çalışan sayısına göre dört kademeye ayırıyor ve küçük firmalardan daha az formel yönetim sistemi bekleniyor. Yine de madalya için yüzdelik dilim eşiğini geçmek ve hiçbir temada 30 puanın altında kalmamak gerekiyor.

EcoVadis puanı CBAM veya CSRD uyumunun yerine geçer mi?

Hayır. EcoVadis kendi belgesinde, değerlendirmesinin CSRD ve ESRS ile yalnızca kısmen örtüştüğünü belirtiyor. CBAM ise ürün bazlı gömülü emisyon beyanı ve doğrulama gerektiriyor. Üçü için ortak veri altyapısı kurulabilir fakat biri diğerinin yerine sayılmaz.

Madalya almak için hangi belgeler şart?

Şart koşulan tek bir belge yok. Akredite kuruluşlardan alınmış geçerli sertifikalar ve üçüncü taraf denetimleri puanın “Belgeler” göstergesine katkı yapıyor. Güncel kriterler için EcoVadis’in yayımladığı metodoloji belgesine bakmanızı, kendi durumunuz için de bir danışmanla teyit etmenizi öneririz.

Kaynaklar

  • EcoVadis, Sustainability Rating Methodology disclosure document (2026)
  • EcoVadis, Medals Methodology disclosure document (2026)
LinkedIn’de paylaş

İlgili yazılar

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; resmî mevzuat ve teşvik koşulları için birincil kaynakları (ilgili kurum/Resmî Gazete) teyit edin.

Dijital ya da yeşil dönüşümde nereden başlayacağınızı mı arıyorsunuz?

İkiz Eksen ile başlamak basit: önce mevcut durumunuzu ölçer, yol haritanızı birlikte çıkarırız. Büyük bir programla değil, tek bir adımla başlarsınız.