Bir üretim tesisinde enerji faturası her yıl biraz daha ağırlaşıyor, hat verimliliği raporları ise hâlâ elle tutulan tablolarda dolaşıyor. Tam bu noktada devreye giren bir destek programı var: TÜBİTAK’ın 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı’nın 2026 yılı ikinci dönemi, 3 Ağustos 2026’dan bu yana başvuruya açık ve son tarih yaklaşıyor. Programın arkasında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın koordinatörlüğünde yürütülen, Dünya Bankası destekli Türkiye Yeşil Sanayi Projesi duruyor; başvuru ve değerlendirme süreci TÜBİTAK TEYDEB tarafından işletiliyor.
Bu yazıda çağrının kapsamını, kimin başvurabileceğini, destek üst limitlerini ve — çoğu işletmenin gözden kaçırdığı — ölçülebilir yeşil dönüşüm göstergesi şartını topladık. Rakam ve tarihler dönemsel olarak değiştiği için başvuru öncesi TÜBİTAK’ın resmî sayfasından teyit etmenizi öneririz.
Çağrı ne için var?
1832 kodlu çağrı, 1801 kodlu Sanayi Ar-Ge Projeleri İçin Geri Ödemeli ve Hibe Destek Programı’nın yeşil dönüşüme odaklanan bir alt kolu. Amaç, şirketlerin kaynak verimliliğini artıran, çevresel etkiyi azaltan ve ticarileşme potansiyeli taşıyan Ar-Ge/yenilik projelerine finansman sağlamak. Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında bugüne kadar birden fazla dönem açıldı (2025-3, 2026-1, şimdi 2026-2); her dönemde bütçe üst limitleri ve bazı koşullar güncelleniyor.
Diğer sanayi Ar-Ge destek programlarından farkı şu: klasik “yeni ürün geliştirdim” anlatısı yeterli değil. Proje sonunda ölçülebilir bir çevresel iyileşme göstermeniz isteniyor — bu da yazının ilerleyen kısmında ele aldığımız veri altyapısı ihtiyacını doğuruyor.
Kimler başvurabilir?
Çağrıya hem KOBİ’ler hem de büyük ölçekli sermaye şirketleri başvurabiliyor; ortaklı (birden fazla kuruluşun birlikte yürüttüğü) proje başvurusu da mümkün. Teknoloji Hazırlık Seviyesi (TRL) 3-9 aralığındaki, yani kavram aşamasını geçmiş prototip geliştirme, mevcut prototipin iyileştirilmesi, doğrulama testleri ve ticarileşmeye yönelik teknoloji doğrulama çalışmaları kapsam dahilinde.
Başvuru öncesi kurum bazlı ön kayıt şart; bu adımı atlayan işletme proje teklifini sisteme yükleyemiyor.
Hangi konu başlıkları destekleniyor?
Çağrı, aşağıdaki beş öncelik alanından en az birine hitap eden projeleri kapsıyor:
- İklim değişikliği, çevre ve biyoçeşitlilik
- Temiz ve döngüsel ekonomi
- Temiz, erişilebilir ve güvenli enerji arzı
- Yeşil ve sürdürülebilir tarım
- Sürdürülebilir akıllı ulaşım
İmalat sanayiindeki çoğu proje ilk iki başlığa (enerji verimliliği yatırımları, döngüsel üretim, atık/su geri kazanımı) giriyor; ama kapsam tarım ve ulaşım teknolojilerine kadar genişliyor.
Destek yapısı ve üst limitler
2026-2 dönemi için işletme ölçeğine göre azami proje bütçesi ve destek oranı şöyle:
| İşletme ölçeği | Azami proje bütçesi | Destek yapısı |
|---|---|---|
| Mikro / küçük KOBİ | 15 milyon TL | %80 geri ödemeli + kuruluş payı %20 |
| Orta ölçekli KOBİ | 24 milyon TL | %80 geri ödemeli + kuruluş payı %20 |
| Büyük ölçekli işletme | 51,5 milyon TL | %70 geri ödemeli + kuruluş payı %30 |
Deprem bölgesindeki KOBİ’ler için destek oranı %90’a, kuruluş payı %10’a düşüyor. Nihai değerlendirme sonunda desteğin bir kısmı hibeye dönüşüyor (KOBİ’lerde yaklaşık %60, büyük işletmelerde yaklaşık %50); kalan tutar en çok dört yıl vadeyle, faizsiz olarak geri ödeniyor. Bu oranlar ve tutarlar dönemden döneme revize edildiği için başvuru formunda güncel rakamı kontrol edin.
Ölçülebilir yeşil dönüşüm göstergesi şartı
Burada çoğu başvuru sahibinin gözden kaçırdığı asıl mesele başlıyor: proje, aşağıdaki göstergelerden en az birinde somut bir iyileşme taahhüt etmek zorunda — örneğin üretim birimi başına elektrik tüketiminde belirli bir oranda azalma, ya da su kullanımı/geri dönüştürülemeyen atıkta eşdeğer bir düşüş, ya da yeni bir yeşil teknoloji geliştirilmesi. Yani başvuru dosyasına “azalttık” yazmak yetmiyor; önce/sonra karşılaştırmasını veriyle göstermeniz gerekiyor.
Bunun pratik karşılığı şu: proje başvurusundan önce elinizde bir taban çizgisi (baseline) olmalı — mevcut enerji tüketimi, üretim hacmi, atık/su verisi. Bu veri sahada sayaç, sensör ve makine haberleşmesi (M2M/IoT) ile toplanmadıkça, ne başvuru dosyası güçlü olur ne de proje sonu raporlama sağlıklı ilerler. Karbon ayak izi hesaplama çalışması, bu taban çizgisini kurarken kullanılabilecek yöntemlerden biri.
Başvuru takvimi ve süreç
2026-2 döneminde bilinen tarihler şöyle: kuruluş bazlı ön kayıt için son tarih 24 Eylül 2026, proje teklifinin PRODİS (TEYDEB Proje Değerlendirme ve İzleme Sistemi) üzerinden yüklenmesi için son tarih ise 28 Eylül 2026. Süreç özetle üç adımdan oluşuyor:
- Kuruluş, PRODİS üzerinden ön kayıt yaptırır.
- Proje ekibi, teknik ve mali içeriği hazırlayıp teklifi sisteme yükler (TRL seviyesi, hedeflenen yeşil dönüşüm göstergesi, bütçe kalemleri dahil).
- TÜBİTAK değerlendirme süreci sonunda destek kararı ve oran netleşir.
Güncel tarih ve teknik şartname değişebileceğinden, başvuru öncesi TÜBİTAK’ın resmî 1832 çağrı sayfasını ya da yesilsanayi.basvuru@tubitak.gov.tr iletişim kanalını mutlaka kontrol edin.
Başvuru hazırlığında sık karşılaşılan aksaklıklar
Değerlendirme sürecinde geri dönen dosyalarda tekrar eden birkaç eksiklik var:
- Taban çizgisi verisi (enerji, üretim, atık/su) elle tutulan tablolardan geliyor; ölçüm periyodu ve kaynağı net değil.
- Hedeflenen yeşil dönüşüm göstergesi (ör. %X elektrik tasarrufu) niteliksel kalıyor, hesaplama yöntemi dosyada gösterilmiyor.
- Proje sonu izleme planı belirsiz — destek alındıktan sonra göstergenin nasıl doğrulanacağı önceden kurgulanmamış.
- TRL seviyesi ile başvurulan destek türü uyuşmuyor; kavram aşamasındaki bir fikir doğrudan ticarileşme bütçesiyle sunuluyor.
Bu maddelerin ortak paydası veri altyapısı: başvuru öncesi kurulmayan bir ölçüm zinciri, hem dosyanın inandırıcılığını hem de sonraki raporlama yükünü zorlaştırıyor.
Başvuru dosyasını veriyle güçlendirmek
Bir yeşil dönüşüm Ar-Ge projesini TÜBİTAK’a anlatmak ile o projeyi ölçülebilir sonuçla kapatmak farklı iki iş. İkiz Eksen, bu ikisi arasındaki köprüde çalışıyor: sahadaki enerji/üretim verisini ölçer, dijital dönüşüm tarafında ERP ve süreç otomasyonu ile tek doğru kaynağa taşır, yeşil dönüşüm tarafında karbon/enerji göstergelerinin izlenebilir raporlamasını kurar. Qera birikiminden gelen 550’den fazla kurumsal referans, 15’ten fazla sektör deneyimi ve yaklaşık 35 kişilik uzman ekip, Microsoft Azure altyapısı üzerinde çalışıyor; projeler Türkiye genelinde anahtar teslim yürütülebiliyor.
Başvuru öncesi taban çizgisi kurmak ya da proje sonu raporlama altyapısını netleştirmek isteyen işletmeler için görüşme talebi iletişim sayfamızdan iletilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm çağrısına kimler başvurabilir?
Hem KOBİ’ler hem de büyük ölçekli sermaye şirketleri başvurabiliyor; birden fazla kuruluşun ortaklı başvurusu da mümkün. Başvuru öncesi kuruluş bazlı ön kayıt gerekiyor.
Destek oranı ve üst limit ne kadar?
2026-2 döneminde mikro/küçük KOBİ’de azami proje bütçesi 15 milyon TL, orta ölçekli KOBİ’de 24 milyon TL, büyük işletmede 51,5 milyon TL. Destek yapısı KOBİ’de %80, büyük işletmede %70 geri ödemeli finansman şeklinde; deprem bölgesi KOBİ’lerinde oran %90’a çıkıyor. Bu rakamlar dönemsel değiştiği için başvuru formunda güncel değeri doğrulayın.
Son başvuru tarihi ne zaman?
Bilinen takvime göre kuruluş ön kaydı için son tarih 24 Eylül 2026, PRODİS üzerinden proje teklifi yüklemesi için son tarih 28 Eylül 2026. Kesin tarihi TÜBİTAK’ın resmî duyurusundan teyit edin.
Hangi teknoloji alanları kapsamda?
İklim değişikliği/çevre/biyoçeşitlilik, temiz ve döngüsel ekonomi, temiz-erişilebilir-güvenli enerji arzı, yeşil ve sürdürülebilir tarım, sürdürülebilir akıllı ulaşım — bu beş başlıktan en az birine giren proje kapsam dahilinde.
Yeşil dönüşüm göstergesi neden bu kadar önemli?
Çünkü destek, sadece niyet beyanıyla değil ölçülebilir sonuçla değerlendiriliyor — örneğin üretim birimi başına enerji tüketiminde somut bir azalma. Bu göstergeyi güvenilir şekilde sunabilmek için başvurudan önce sahadan veri toplayan bir ölçüm altyapısına ihtiyaç var; aksi halde başvuru dosyası ile proje sonu raporu arasında tutarsızlık riski doğar.
Kaynaklar: TÜBİTAK 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı resmî sayfası (tubitak.gov.tr) ve TÜBİTAK’ın Türkiye Yeşil Sanayi Projesi duyuruları; 2026-2 dönemi bütçe/tarih detayları için TÜBİTAK’ın güncel çağrı duyurusunu teyit edin.