14 Ekim 2026’da düzenlenen bir yeşil dönüşüm zirvesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yetkilisi Yeşil Dönüşüm Programı için yeni çağrıların önümüzdeki dönemde açılacağını söyledi. Tarih verilmedi. Haberlere göre asgari yatırım büyüklüğü 15-16 milyon lira civarında. Bu rakam çağrı metniyle değişebilir, o yüzden başvuru öncesinde resmî çağrıdan teyit edin.
Çağrı açıldığında “makineyi aldık, dosyayı hazırlayalım” yaklaşımı yetmeyecek. Program, yatırımdan önce tesiste bir ekip kurulmasını ve o ekibin başında bir kişinin sorumluluk almasını şart koşuyor. Bu yazı o ekibin ne yapacağını ve çağrıdan önce hangi hazırlığın yapılabileceğini anlatıyor.
Tebliğ ekip için ne diyor?
Yeşil Dönüşüm Programı Uygulama Usul ve Esasları Tebliği, 8 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de (sayı 33247) değiştirildi. Ekibi ve lideri ilgilendiren hükümler şöyle:
- Yeşil dönüşüm ekibi: Yatırımcının yol haritasını hazırlamak, uygulamak ve izlemek için kurduğu, en az üç kişilik ekip.
- Yeşil dönüşüm lideri: Ekibi koordine eden kişi. Tebliğ, liderin tesiste bordrolu çalışan ya da yönetimde yer alan biri olmasını arıyor. Kimlerin bu sıfatı taşıyabileceği Tebliğ’in tanım maddesinde yazıyor, atamadan önce oradan kontrol edin.
- Sorumluluk: Yol haritasının uygulanması ve koordinasyon ekibe ait. Lider değişikliği, yatırımcı isterse Genel Müdürlüğün onayıyla yapılabiliyor.
- Yol haritası: Beş yıllık, tesis bazında ve başvuru sırasında program portalı üzerinden gönderiliyor. Şablonu Bakanlık çağrıda ilan ediyor.
Yani ekip kâğıt üzerinde bir isim listesi olarak kalamıyor. Beş yıl boyunca yol haritasının sahibi o ekip.
Ekibe kimler girmeli?
Tebliğ üç kişi diyor, kimlerin olacağını söylemiyor. Pratikte işin hangi birimlere dokunduğuna bakmak gerekiyor. Tesisinize göre şuna benzer bir dağılım mantıklı:
| Rol | Neden gerekli | Sorumluluğu |
|---|---|---|
| Lider (yönetimden biri) | Karar ve bütçe yetkisi | Yol haritasının sahibi, yönetime raporlama |
| Üretim veya bakım sorumlusu | Hat ve ekipman bilgisi | Ölçüm noktalarını ve iyileştirme uygulamasını yürütmek |
| Veri sorumlusu (ERP, kalite veya finans) | Faturalar, tüketim ve üretim kayıtları | Taban çizgisi ve nihai ölçüm verisini tutarlı tutmak |
Küçük bir tesiste bir kişi iki rolü üstlenebilir ama liderin yönetimle konuşabilen biri olması şart gibi duruyor. Çünkü yol haritası yatırım, satın alma ve çoğu zaman vardiya düzeni kararlarına dokunuyor.
Hedef koymak: “iyileşme” yerine sayı
Tebliğ’e göre proje hedefleri miktarsal veya oransal, somut ve ölçülebilir olmak zorunda. Başvuruda uygulama öncesi ölçüm, proje bitince de nihai durum ölçümü sunuluyor. Bu iki ölçüm arasındaki fark programın hakemi.
İki sayı belirleyin:
- Taban çizgisi. Örneğin son 12 ayın tesis bazlı elektrik, doğal gaz, su tüketimi ve ürün başına değerleri. Aylık fatura toplamı yetmez, çünkü iyileştirmenin hangi hatta olduğunu göstermez.
- Hedef. Aynı birimle, aynı sınırlarla ve aynı yöntemle ölçülebilen bir değer. Ölçüm yöntemi başlangıç ile bitiş arasında değişirse karşılaştırma bozuluyor.
Hangi göstergelerden seçim yapılacağı Tebliğ’in ilgili fıkrasında ve çağrı metninde yer alıyor. Seçimi yapmadan önce kendi tesisinizde hangilerinin gerçekten ölçülebildiğine bakın.
%75 eşiği ve 30 iş günü
Nihai durum ölçümü yatırım süresinin bitiminden itibaren 30 iş günü içinde yapılıp yüklenmeli. Her proje hedefinde en az %75 gerçekleşme aranıyor. Varsa yürürlükteki zorunlu eşik değerlerinin de aşılması gerekiyor. Hedefe ulaşamayan proje programdan çıkarılıyor ve verilen desteklerin bir bölümü geri alınabiliyor.
Burada ekibin işi ölçümü bir kez yapmak değil, beş yıl boyunca aynı veriyi aynı yöntemle toplamak. Bunun için bir örnek: hedefiniz doğal gaz tüketiminde ton ürün başına düşüşse, hem gaz hem üretim miktarının aynı dönemde ve aynı sayaç sınırında kaydedilmesi gerekiyor. Üretim verisi ERP’de, gaz verisi muhasebe faturasında duruyorsa dönem kaymaları sonucu yanlış gösterebilir. Enerji izleme sistemlerini bu yüzden başvurudan önce kurmak, sonra aramaktan çok daha kolay.
Takvim: nelerden ne zaman haberdar olacaksınız?
Tebliğ’deki sürelerden ekibin bilmesi gerekenler:
- Başvuruda şekil eksiği varsa düzeltme süresi 5 ile 20 iş günü arasında veriliyor.
- Değerlendirici raporu 20 iş gününde tamamlanıyor, revizyon değerlendirmesi 10 iş gününde.
- Ret kararına 15 iş günü içinde itiraz edilebiliyor, itiraz 20 iş günü içinde karara bağlanıyor.
- Reddedilen proje aynı içerikle bir yıl içinde yeniden başvuramıyor.
- Yıllık gelişme raporu, takip eden yılın ocak ayı sonuna kadar Genel Müdürlüğe bildiriliyor.
Son maddeyi ekip takvimine ekleyin: her yılın ocak ayı rapor ayı.
Neler programın dışında?
Tebliğ, yeşil dönüşüm teknolojilerinin geliştirilmesine yönelik Ar-Ge ve yatırımlara destek vermiyor. Güneş veya rüzgâr enerjisine dayalı elektrik üretim yatırımları da bu Tebliğ kapsamındaki teşvik belgesine alınmıyor. Ar-Ge tarafı için TÜBİTAK 1832, mevcut tesisin kendi iyileştirmesi için bu program doğru kapı. Programın genel çerçevesini ve mayıs değişikliğinin kapsamını önceki yazımızda anlatmıştık.
Çağrıdan önce yapılacak beş iş
- Liderin adını yazın. Yönetimden, kararı bütçeye çevirebilen biri.
- Ekibi üç kişiye tamamlayın ve her birinin rolünü iki cümleyle yazın.
- Tüketim verisini çekin. Son 12 ayın tesis bazlı elektrik, gaz, su ve üretim miktarı. Eksik sayaçları çıkarın.
- Aday iyileştirmeleri sıralayın. Basınçlı hava kaçakları, kazan verimi, ısı geri kazanımı gibi ölçülebilir kazanç vadedenleri öne alın.
- Beş yıllık sıralamayı taslak edin. Hangi yıl hangi yatırım, hangi hedef. Çağrının şablonu gelince taslağı oraya taşımak yeterli olacak.
İkiz Eksen bu işe nasıl dahil olur?
Ekibin en çok zorlandığı yer, tesisteki dağınık veriyi tek bir ölçüm düzenine bağlamak. İkiz Eksen ölçüm, yazılım ve uyum zincirini tek projede ele alıyor. Qera’nın 550’den fazla müşteri ve 100’den fazla ERP projesinden gelen birikimi Microsoft Azure altyapısında veri toplama ve raporlamaya dönüşüyor. Türkiye genelinde anahtar teslim çalışıyoruz. Yaklaşımımız metodoloji sayfasında, konuya genel bakış ise yeşil dönüşüm ve ikiz dönüşüm sayfalarında.
Sıkça Sorulan Sorular
Yeşil dönüşüm ekibi kaç kişi olmalı?
Tebliğ’e göre en az üç kişi. Üst sınır yok. Ekibi tesisteki iyileştirmenin dokunduğu birimlere göre kurmak mantıklı.
Lider kim olabilir?
Ekibi koordine eden kişi. Tebliğ’in tanımına göre tesiste bordrolu çalışan ya da yönetimde görevli biri olması aranıyor. Kesin kapsam için Tebliğ’in birinci maddesindeki tanıma bakın.
Çağrı ne zaman açılacak?
14 Ekim 2026’daki zirvede “önümüzdeki dönemde” denildi, tarih açıklanmadı. Bakanlığın duyurularını ve yesildonusum.sanayi.gov.tr portalını izleyin.
Hedeflerin %75’i tutmazsa ne olur?
Her proje hedefinde en az %75 gerçekleşme aranıyor. Ulaşılamazsa proje programdan çıkarılıyor ve destek unsurlarının geri alınması ilgili mevzuata göre belirleniyor.
Güneş enerjisi santrali bu programa girer mi?
Hayır. Güneş veya rüzgâr enerjisine dayalı elektrik üretim yatırımları bu Tebliğ kapsamındaki teşvik belgesine dahil edilemiyor.
Ekibinizin ölçüm düzenini çağrıdan önce kurmak için bize yazın ya da çözümlerimize göz atın.
Kaynaklar: Resmî Gazete, 8 Mayıs 2026, sayı 33247 (Yeşil Dönüşüm Programı Uygulama Usul ve Esasları Tebliği’nde Değişiklik), Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Yeşil Dönüşüm portalı, Para Dergi 15 Ekim 2026 haberi. Tutar, süre ve koşulları başvuru öncesi güncel çağrıdan teyit edin.